Is gamen goed of slecht voor kinderen?

Michael Mosley schrijft het volgende over games in zijn boek 'One thing':

"The games that provide the strongest cognitive benefits appear to be action games that involve quick decision making, navigating around environments and finding visual targets. These kinds of games have been shown to increase grey matter in an area associated with abstract reasoning and problem solving. 'We noticed that people who play high-paced action video games tend to perform extremely well on our tests of attention – and the effect is particularly pronounced in people who play "shooter" games rather than participation or puzzle games,' says Professor Bavelier."

Gamen vereist dat een kind zijn hersenen actief gebruikt. Om puzzels op te lossen of door het reactievermogen te verbeteren. In Brain Rules for Baby schrijft John Medina het volgende over wat voor een media je je kind voorschotelt:

"Pay special attention to any media that allow intelligent interaction."

Gamen is bij uitstek een activiteit die intelligente interactie vereist. Ook Gloria Mark beaamt deze observatie in haar boek 'Aandacht', maar met een kanttekening:

"De onderzoekers concludeerden dat gamers over meer aandachtsresources beschikken. Gamen lijkt mensen dus vaardiger te maken in het gebruiken van kinetische aandacht. Betekent dat dat kinderen of tieners zo veel mogelijk moeten gamen om uit te groeien tot supermultitaskers? Ik zou zeggen dat je niet meteen Deathloop moet aanschaffen voor je bloedjes. Recent onderzoek lijkt aan te geven dat het niet echt de games zelf zijn die je aandachtiger maken, het is eerder dat de mensen die ze spelen over aangeboren cognitieve vermogens lijken te beschikken die de kans vergroten dat ze gaan gamen. Misschien zijn zij de supermultitaskers!"

Het is dus niet zo dat kinderen van gamen per definitie een beter cognitief vermogen krijgen, maar dat sommige kinderen zich meer tot gamen aangetrokken voelen omdat games meer uitdaging bieden dan andere activiteiten, zoals passief televisie kijken. Dit wordt min of meer bevestigt door een onderzoek uitgevoerd door het National Institute on Drug Abuse, waarschijnlijk in het kader van gameverslaving:

"A study of nearly 2,000 children found that those who reported playing video games for three hours per day or more performed better on cognitive skills tests involving impulse control and working memory compared to children who had never played video games."

Niet al het gamen is per definitie direct slecht voor het kinderbrein. Het kan zelfs positieve effecten hebben. Maar dat niet al het gamen is goed voor kinderen beargumenteert Jon Haidt in zijn boek 'The Anxious Generation'.

"My central claim in this book is that these two trends—overprotection in the real world and underprotection in the virtual world—are the major reasons why children born after 1995 became the anxious generation."

Het gaat Haidt voornamelijk om online games die opzettelijk verslavend worden gemaakt en waardoor, voornamelijk tienerjongens, vrijwel uitsluitend een virtueel bestaan leiden. Daarmee missen ze essentiële sociale ontwikkelingen zoals het fysiek samenzijn met vrienden.

Een veelgehoord argument is dat gamen slecht zou zijn voor de ogen. Hier laat ik Mosley weer aan het woord:

"Nor do they appear to be bad for your eyes. Professor Bavelier says young gamers appear to have superior eyesight. In fact, one study found that spending an hour a day on action games actually improved a form of vision called 'contrast sensitivity'. This is your ability to distinguish between shades of grey, and it naturally gets worse as we get older."

Gamen kan ook een positief effect hebben op het zicht.

Hoe laat ik mijn kinderen gamen?

Zoals hierboven duidelijk is geworden hoeft gamen niet slecht te zijn maar dat betekent niet ik mijn 6-jarige een controller in de handen druk en de hele dag Grand Theft Auto laten spelen.

Om te profiteren van positieve effecten van gamen hanteer ik een paar regels.

1. Er is een strenge selectie op wat voor een games er gespeeld mogen worden. Deze moeten:
   - Geschikt zijn voor de leeftijd van de kinderen
   - Niet (extreem) gewelddadig zijn (geen bloed bevatten)
   - Samenwerking stimuleren
    
2. Het aanbod houden we beperkt zodat de kinderen niet overweldigd raken van alle games en daarom keuzestress krijgen.
    
3. Gamen wordt hoofdzakelijk op een groot scherm (televisie) gedaan en het liefst samen met een broer, zus of ouder. Hierdoor moeten de kinderen samen beslissen wat ze gaan spelen en is het gamen een gedeelde ervaring. Dat dit soms strijd oplevert neem ik voor lief. Ik moet dan actief bijsturen, maar volgens mij leren ze op deze manier om beter samen te spelen en rekening met elkaar te houden.
    
4. Er is een tijdslimiet. Vijf minuten voor dat de tijd afloopt verschijnt er elke aflopende minuut een notificatie. Op deze manier weten ze precies wanneer het is afgelopen.  Als ik niet met ze mee speel, kijk ik deze laatste vijf minuten mee. Soms loopt de tijd bijvoorbeeld af net voordat ze een level hebben afgemaakt. Op dat soort momenten ben ik coulant en geef ik ze nog een paar minuten om af te maken waar ze mee bezig waren. Dit zorgt voor minder frictie als het gamen daadwerkelijk stopt.

Op welk apparaat (console) laat ik mijn kinderen gamen?

Omdat ik zelf een gamer ben heb ik al apparaten (Steam Deck en Switch) waarop de kinderen kunnen gamen. Een tablet of telefoon vind ik niet geschikt. Het aanbod aan games op deze apparaten is gemaakt voor vluchtigheid. Spelletjes zijn meestal gratis en zitten vol met advertenties of game mechanics die gericht zijn op het kopen van in-game credits. Ze worden gedwongen om aankopen te doen in deze mobiele games. Als je dit niet toelaat dan gaan ze zich snel vervelen en zeuren om nieuwe spelletjes. Het is verleidelijk om dan een ander spelletje te installeren omdat het toch gratis is, maar 99% van het aanbod bestaat uit rommel.

Het is daarom beter om te investeren in een apparaat dat gemaakt is voor gamen. Zelf heb ik ervaring met de Nintendo Switch en de Steam Deck. Beide apparaten zijn vergelijkbaar in dat je ze zowel kan gebruiken als handheld of door middel van een docking station kan koppelen aan een televisie.

De Nintendo Switch is out of the box het meest compleet en bevat controllers en een docking station. Deze moet je voor de Steam Deck er nog bij kopen.

Ook is de Steam Deck fors duurder. Het voordeel van de Steam Deck is echter dat de games veel goedkoper zijn. Om de zoveel maanden gaan spellen in de uitverkoop en kun je de meeste games voor een paar euro scoren.

Voor Switch games struin ik meestal Marktplaats af en betaal ik gemiddeld 25 tot 30 euro per game. Ook verkoop ik games die niet meer gespeeld worden. Switch games zijn redelijk waardevast waardoor ik in het ergste geval een paar euro verlies maak.

Zowel de Switch als de Steam Deck maakt het mogelijk om een apart account te maken voor je kinderen. Je kan ook bij beide apparaten een tijdslimiet instellen hoe lang er per dag gespeeld mag worden, en op welke dagen. Ook hier heeft de Switch een streepje voor omdat je dit limiet per kwartier kan instellen. Bij de Steam Deck is het alleen mogelijk om dit per uur in te stellen.

Welke games laat je kinderen spelen?

Zoals ik hierboven heb genoemd mogen de games niet te gewelddadig zijn en moet je ze samen kunnen spelen.

Wat dat betreft heeft Nintendo (van de switch) het beste aanbod. Deze spellen heb ik samen met de kinderen gespeeld:

• Super Mario Bros Wonder
• Mario Kart
• Mario Party
• Mario Oddysey
• Super Mario 3D world
• Minecraft

Maar zoals gezegd, deze games aanschaffen kan aardig in de papieren lopen.

Als we kijken naar het aanbod op de Steam Deck dan kom ik uit op:

Lego Games

De meeste Lego games zijn geschikt voor kleinere kinderen en moedigen het samenwerken aan. Er is een hele reeks beschikbaar onder andere van Batman, Star Wars en Harry Potter.

Bij ons thuis wordt Lego Marvel Super Heroes (deel 1 en 2) veel gespeeld. Je kan missies spelen waarbij je slim moet samenwerken. Of je kan kiezen om vrij te spelen. Met de missies kun je helden (of slechteriken) verzamelen waar je dan weer mee kan spelen in het vrije spel. Dit zorgt (tot nu toe) voor eindeloos plezier omdat je telkens iemand anders kan worden.

Van de Lego games wordt Lego City Undercover gezien als een van de beste. Lego City Undercover is niet gekoppeld aan een andere franchise en is volledig in het Nederlands gesproken. Handig voor kindjes die nog geen ondertiteling kunnen lezen.

Cuphead

In alles vind ik Cuphead een geweldig spel. Hoe het eruit ziet, de soundtrack en de uitdagende gameplay.

Hoewel je het spel met z'n tweeën kan spelen maakt die uitdaging het minder geschikt voor kinderen. Het is een moeilijk spel. Maar ik, als gamende vader, vind het leuk om af en toe te flexen met mijn game skills als ik weer eens een onmogelijke baas versla onder toeziend oog van mijn kinderen.

Goat Simulator

Ik kan zelf maar moeilijk door de opzettelijk lelijke graphics heen kijken. Maar als je als een geit met een jetpack op een trampoline kan springen om vervolgens in een zwembad te belanden, dan maakt dat voor kinderen blijkbaar niks uit.

Untitled Goose Game

Kruip in de huid van twee ganzen die het leven van verschillende inwoners van een Engels dorpje tot een hel maken. Je moet samenwerken om opdrachten te voltooien zoals het natspuiten van de tuinman. Maar in het begin zullen de kinderen voornamelijk veel hilariteit hebben met ongein uithalen zoals een bril afpakken van een doodsbang jongetje en deze in een rivier te gooien.

Didactisch soms niet het meest verantwoorde spel, maar lollig is het zeker wel.

It Takes Two

Dit spel kun je niet in je eentje spelen dus je moet het altijd met iemand anders spelen. Het verhaal, van twee volwassenen die in scheiding liggen en door de tranen van hun kind veranderen in stoffen poppetjes, gaat vrijwel volledig langs de kinderen heen omdat het uitsluitend in het Engels is.
Het vereist een hoog niveau van samenwerking omdat je niet verder in het spel komt als je elkaar niet helpt. Dit zorgt er soms voor dat de kinderen zitten te kibbelen alsof ze zelfs een getrouwd stel zijn, maar des te groter is de vreugde als ze het samen uitgevogeld hebben.

Overigens zijn de meeste van bovenstaande spellen ook gewoon op de Switch te krijgen, maar zullen ze over het algemeen wat duurder zijn.

Conclusie

Gamen is een leuke hobby die ik samen met mijn kinderen kan doen. Het gamen kan zelfs een positief effect hebben op de ontwikkeling van mijn kinderen als ik er zelf maar betrokken bij blijf en duidelijke afspraken met ze maak.